Ljudi koji su redovni davaoci/darovatelji krvi se pitaju nakon koliko vremena mogu dati krv ukoliko su primili neku od COVID-19 vakcina/cjepiva. Darivanje krvi nakon vakcinacije ili nakon prebolovanog COVID-19 se privremeno odgađa. Obratili smo se Zavodu za transfuzijsku medicinu FBiH i dr Alma Ljuca, specijalistica transfuziologije, objasnila nam je koliko treba čekati nakon COVID-19 vakcina da bi neko mogao davati krv. Ne zaboravimo – uvijek, a naročito u vanrednim situacijama, darivanje krvi je važno i spašava živote.

Pfizer/BioNtech Comirnaty vakcina: odgoda 48h, nakon vakcinacije, u slučaju simptoma-nuspojava – odgoda 7 dana

AstraZeneca Vaxzevria, Johnson&Johnson, Sputnjik V: odgoda 4 sedmice nakon vakcinacije

Sinopharm: prihvatiti odmah ako nema razvijenih nuspojava nakon vakcinacije

Nepoznato koja vakcina: odgoda 4 sedmice nakon vakcinacije.

Kako je Pfizer mRNA vakcina i ne sadrži uzročnika, tako za ovu vakcina vrijedi kratka odgoda. Sinopharm sadrži mrtav cijeli virus (inaktivna vakcina) i preporuka je da se ne odgađa darivanje krvi. Adenovirusne vakcine poput AstraZeneca, Johnson&Johnson i Sputnjik sadrže adenovirus (ne sadrže virus koji izaziva COVID-19 nego jedan drugi, po čovjeka bezopasan). Pošto je taj virus “živ”, mada se ne može replicirati, onda je preporuka za ovaj duži period odgode.

Inače, duža odgoda – od mjesec dana tj. 4 sedmice se primjenjuje ako je osoba – darovatelj krvi primila neku živu vakcinu. Ovdje niže su podaci za druge vakcine i darivanje krvi, prema Zavodu za transfuziologiju FBiH.

Druge vakcine i dobrovoljno davanje krvi

Afebrilni davaoci i davaoci bez simptoma koji su nedavno imunizovani toksoidom, mrtvom vakcinom, vakcinom protiv bakterija ili rikecija mogu dati krv. Međutim neophodno je da prođe 48 h od aplikacije ovakvih vakcina. Tu spadaju vakcine protiv kolere, influence, hemofilusa influence tip B, antraksa, difterije, tetanusa, pertusisa (hripavca), hepatitisa A i B, paratifusa, kuge, poliomijelitisa (inaktivna, IPV!), trbušnog tifusa, pjegavca, botulizma, meningokoknog meningitisa.

BCG vakcina (živa, atenuirana)- četiri sedmice poslije aplikacije ne može se dati krv

Morbili , zaušnjaci, žuta groznica, oralna polio vakcina, živa atenuirana vakcina protiv kolere, rubeola – mogu biti davaoci četiri sedmice od posljednje imunizacije

Bjesnilo – ako je vakcina data poslije ujeda bijesne životinje, ne može se dati krv godinu dana

Hiperimuni gamaglobulin – može se davati krv, osim ako nije primio hiperimuni gamaglobulin protiv hepatitisa tipa B kada se ne može dati krv najmanje devet mjeseci do godinu, ili tetanusa poslije povrede, kada ne bi trebalo davati krv četiri sedmice

Vakcina protiv hepatitisa tipa B, ako je data poslije ekspozicije virusu, 12 mjeseci ne može se davati krv, međutim ako nije bilo nikakve ekspozicije, a zdravstveno stanje je dobro mogu biti davaoci krvi 48 h poslije primanja vakcine.

Tekst napisala Jelena Kalinić, MA, biolog, naučni novinar i bloger Društvo za promociju “Prirodnih nauka “Nauka i svijet”, dobitnica EurekaAlert (AAAS) Felowship 2020. za naučne novinare.

O nama: Društvo “Nauka i svijet” je osnovano 2017. godine, a bavi se promocijom prirodnih nauka, borbom protiv dezinformacija u sferi nauke, protiv pseudonauke i za bolje obrazovanje u STEM oblasti. Predsjednik je prof. dr. Nenad Tanović. Tekstovi se mogu prenositi besplatno – integralno ili dijelovi – ali samo uz naznaku izvora i link na izvorni tekst.

Darivanje krvi nakon vakcinacije, COVID-19 vakcine/cjepiva, dobrovoljni darovatelji krvi