Vakcine izazivaju bolesti? I ovdje je u pitanju poluistina i manipulacija. Naime, postoji mogućnost da dođe do pojave temperature nakon davanja određenih vakcina, pogotovo onih koje sadrže živi, oslabljeni virus. Sedam do dvadesetak dana nakon davanja MMR/MPR vakcine može doći do povišenja tjelesne temperature, ali to je znak imunološke reakcije, a ne simptom bolesti. Također, u nekim slučajevima, nakon ove vakcine može se javiti i blagi osip.

Dječija paraliza izazvana vakcinom protiv dječije paralize

Samo je za stari oblik oralne vakcine protiv dječije paralize dokazano da, u veoma malom broju slučajeva, može biti uzrok bolest, o čemu smo pisali ovdje. Oko 40% slučajeva dječije paralize je bilo izazvano vakcinom koja sadrži živi virus (VAPP – vaccine-associated paralytic polio). Više o VAPP možete pročitati u dokumentu Svjetske zdravstvene organizacije (WHO) ovdje . Međutim, dobra vijest je to što se od aprila 2016. ne daje trovaletna OPV vakcina (sojevi 1, 2 i 3), nego bivalentna (bOPV) koja ne sadrži soj 2, ponajviše odgovoran za slučajeve VAPP. Čak se i ova bivalentna vakcina protiv dječije paralize polako povlači. Sada se prelazi se na davanje s Pentaxim ili Hexacim vakcina (petovalentna i šestovalentna vakcina) koje sadrže inaktiviranu komponentu protiv dječije paralize.

Shedding

O fenomenu sheddinga – mogućnosti da virusi iz “žive” vakcine kada neko primi tu vakcinu inficiraju nekoga ko nije vakcinisan, više smo pisali ovdje. Ovo je veoma rijetko, treba naglasiti, i dešava se samo sa nekim vakcinama. Pokazano je samo upravo kod oralne vakcine protiv dječije paralize, ali nije dokazano za MMR/MRP vakcinu – vakcinu protiv morbila, rubeole i zaušnjaka.

“Vakcine izazivaju blaži oblik bolesti”

Također, vjerovatno se sjećate lekcija biologije iz osnovne škole i da smo tu učili kako “vakcine izazivaju blaži oblik bolesti, pa organizam razvije otpornost jer se bori sa oslabljenim uzročnikom”. To je također stvorilo niz predrasuda i netačnih predodžbi o vakcinama.

Naime, to je vrijedilo kod čuvene Jennerove vakcine protiv velikih boginja (variola vera) – virus kravljih bolesti je izazivao blažu bolesti sa blažim simptomima. Međutim, zbog srodnosti virusa velikih boginja i kravljih boginja, organizam inokulirane osobe bi razvio otpornost.

Druge vakcine, pak, ne izazivaju bolest, čak ni u blažem obliku. Zamislite da vakcine protiv difterije i tetanusa izaziva “blaže” oblike ovih bolesti? Ove vakcine imaju drugačije mehanizme djelovanja. One ne sadrže uzročnika bolesti. Vakcine izazivaju imunološku reakciju organizma na uzročnika ili neki njegov dio, recimo njego toksin, ali to nije bolest. 

Pisali smo i o tome da li vakcine izazivaju astmu, alergije i autoimune bolesti

Priredila i napisala: Jelena Kalinić, MA, biolog, naučni novinar i bloger Društvo za promociju “Prirodnih nauka “Nauka i svijet”

O nama: Društvo “Nauka i svijet” je osnovano 2017. godine, a bavi se promocijom prirodnih nauka, borbom protiv dezinformacija u sferi nauke, protiv pseudonauke i za bolje obrazovanje u STEM oblasti. Predsjednik je prof. dr. Nenad Tanović.